Dlaczego frez przypala materiał lub się łamie? Jak dobrać odpowiedni frez?
Dlaczego frez przypala materiał lub się łamie? Jak dobrać odpowiedni frez?
Frezowanie wydaje się proste: wystarczy zamontować frez, włączyć maszynę, a następnie zacząć pracę. Mimo to, częstym problemem jest, że drewno zaczyna się dymić i czernieć lub aluminium „zakleja” rowki frezu, a w najgorszym wypadku narzędzie pęka z trzaskiem.
W 90% przypadków wina nie leży w maszynie, ale w złym doborze frezu do materiału. W tym poradniku wyjaśniamy, jak uniknąć kosztownych błędów.
1. „Magazyn na wióry” – czyli dlaczego mniej zębów to czasem lepiej
Wiele osób uważa i to w różnych dziedzinach, że jak jest czegoś więcej to jest lepsze np. „Więcej ostrzy to gładsza powierzchnia, więc wezmę frez 4-piórowy”. To prawda, ale tylko przy wykańczaniu (ostatnim przejeździe). Przy zgrubnym cięciu to przepis na stratę narzędzi i czasu.
Każdy frez ma rowek wiórowy – pustą przestrzeń między ostrzami. To nie jest tylko ozdoba. To miejsce, które musi pomieścić wiór wycięty przez ostrze i wyrzucić go na zewnątrz.
-
Frez 1-piórowy: Ma ogromny rowek. Wiór z aluminium (który jest długi i ciągliwy) ma gdzie uciec. Ciepło jest wyrzucane razem z wiórem.
-
Frez 4-piórowy: Ma malutkie rowki. Przy miękkim materiale (aluminium, plastik) wióry nie zdążą uciec, zbijają się, temperatura rośnie momentalnie i materiał zaczyna się topić, „zaklejając” frez.
Im bardziej miękki i „ciągnący się” materiał (aluminium, tworzywa, miękkie drewno), tym mniej piór powinien mieć frez.
Poniżej można zauważyć różnicę między ilością piór i różnicą wielkością rowka.
2. Aluminium i jego specyfika
Frezowanie aluminium różni się od stali. Aluminium pod wpływem tarcia staje się plastyczne i kleiste. Jeśli użyje się złego frezu (np. do stali) lub zbyt małego posuwu, dochodzi do zjawiska narostu. Rozgrzane aluminium przykleja się do krawędzi tnącej frezu. Wtedy frez przestaje ciąć, a zaczyna „głaskać” i trzeć materiał. Temperatura skacze błyskawicznie, a frez pęka z przegrzania i obciążenia.
Dlatego też do aluminium należy wybierać frezy polerowane (wiór łatwiej się ślizga) i jednopiórowe (1P) lub rzadkie dwupiórowe.
3. Dlaczego drewno jest czarne (przypalone)?
Czarne ślady na krawędzi drewna czy płyty wiórowej to wina tarcia. Dzieje się tak w dwóch przypadkach:
-
Frez stoi w miejscu (za duże obroty, za wolny posuw): Podobna sytuacja jest gdy trze się dłońmi o siebie. Robią się gorące. To samo dzieje się z frezem. Jeśli kręci się 20 000 razy na minutę, ale przesuwa się go po materiale bardzo powoli – ostrze trze w tym samym miejscu setki razy. Drewno nie przewodzi ciepła tak jak metal, więc po prostu się zwęgla.
-
Frez jest tępy: Tępa krawędź nie „wbija się” w drewno, tylko się po nim ślizga. W związku z tym trzeba użyć większej siły, która generuje więcej ciepła i pali materiał.
Kiedy ostrzyć, a kiedy wyrzucić?
Dobry frez węglikowy (VHM) lub z płytką lutowaną to inwestycja. Nie trzeba go wyrzucać, gdy zaczyna dymić. Profesjonalne ostrzenie przywraca geometrie ostrza i pozwala narzędziu pracować jak nowemu – a kosztuje ułamek ceny nowego frezu.
Specjalizujemy się w regeneracji narzędzi. Jeśli Twoje frezy „szarpią” krawędzie lub palą materiał – nie męcz maszyny. Wyślij je do nas.